The Diving Pool: Three Novellas, Yoko Ogawa

ciemne-marginesy

/

Aya, żyje wraz z rodzicami w prowadzonym przez nich chrześcijańskim sierocińcu o nazwie „Dom Światła”. W sierocińcu mieszka wiele dzieci, które trafiły tam po śmierci rodziców, porzuceniu albo odebraniu z rodzin dotkniętych przemocą i uzależnieniami.

Dziewczyna zakochuje się w Junie, który dorasta obok niej, stając się fizycznie dojrzałym chłopcem a dawna dziecięca bliskość zamienia się w pożądanie. Aya regularnie i w tajemnicy przychodzi na basen, by z ukrycia obserwować jego treningi, ulegając fascynacji jego ciałem, dyscypliną i precyzją ruchów.

Jednocześnie Aya znęca się nad małą Rie, najmłodszą dziewczynką w ośrodku, wywołując w niej poczucie porzucenia, bezradność i strach.


BASEN

Jun stoi nieruchomo na końcu trampoliny. Stopy mocno przylegają do szorstkiej powierzchni, łydki są napięte, ramiona uniesione wysoko. Wszystko skupia się w jednej, czystej linii.

Ruch zaczyna się od stóp, przechodzi przez kolana, biodra i plecy. W powietrzu ciało zmienia kształt: grzbiet wygina się, ramiona zamykają, kolana podciągają do piersi. Przez ułamek sekundy sylwetka zawisa pionowo między sufitem a wodą.

Dłonie wchodzą pierwsze. Woda rozstępuje się wąsko, obejmuje ramiona, głowę, tors i nogi, a postać znika bez śladu. Zostaje tylko krótki otwór w tafli, rozchodzące się kręgi i jasne pęcherzyki schodzące w głąb.

Po chwili Jun wypływa. Mokre włosy przywierają do czoła, krople spływają po karku i ramionach. Skok dobiegł końca, ale skóra i mięśnie przez chwilę wciąż pamiętają jego kształt.

W Domu Światła jest jednym z wielu cichych wychowanków. Na basenie odzyskuje własną formę i przez kilka sekund należy wyłącznie do siebie.


Aya siedzi ukryta na trybunach i obserwuje jego treningi. Fascynuje ją ciało Juna: skupione, kontrolowane, zamknięte w doskonałym ruchu pomiędzy trampoliną a powierzchnią basenu.

W domu tożsamość Ayi zupełnie się rozmywa – nie ma wyraźnego miejsca ani granicy odzielającej ją od reszty dzieci. Ciało Juna ma dokładnie to, czego jej brakuje: spójność, kierunek i granicę. Być może pożąda więc nie tyle jego samego, ile tego stanu istnienia, który osiąga w powietrzu.


Basen tworzy zamknięty, odizolowany świat, rządzony powtarzalnym rytuałem skoków. Czas płynie tu zupełnie inaczej niż w domu. Na trybunach Aya może na chwilę zawiesić swoje życie i stać się wyłącznie spojrzeniem.

Wilgoć nadaje temu miejscu fizyczność. Powietrze przylega do skóry, wchodzi do płuc, osiada na przedmiotach. Aya nie tylko widzi Juna – oddycha tą samą gęstą atmosferą, czuje temperaturę basenu i zapach. Dzięki temu uczestniczy w jego cielesności bez dotyku.

Ogawa rozprasza erotyzm w całym otoczeniu. Pożądanie przechodzi z ciała na wodę, powietrze, światło, kafelki, dzwięk echa i zapach. Basen staje się zarazem przedłużeniem ciała Juna i wewnętrznym światem Ayi.


Rie

Ogawa nie tłumaczy wprost źródła okrucieństwa Ayi. Jej przemoc można jednak odczytać jako próbę wywalczenia własnej pozycji w domu, w którym biologiczna więź z rodzicami została rozproszona pomiędzy wszystkich wychowanków. Choć Aya stale otoczona jest rówieśnikami, żyje w głębokiej samotności. Szlachetna misja rodziców ma swoją cenę: pozbawia dziewczynę wyłącznej uwagi i niszczy jej poczucie zakorzenienia.

Przemoc przywraca granice tam, gdzie dom je rozmył. Rie staje się miejscem, na którym Aya odtwarza utraconą różnicę między sobą a innymi. Skoro rodzina nie daje jej wyjątkowej pozycji, ustanawia ją sama — przez władzę nad najsłabszym dzieckiem.


Fascynacja Junem i dręczenie Rie wyrastają z tej samej potrzeby zaistnienia. Na basenie Aya podpatruje kogoś, kto potrafi na parę sekund wydostać się z sierocińca i odzyskać własne ciało. W domu odbija to sobie na najsłabszym dziecku, bo tylko strach Rie daje jej poczucie sprawczości. To dwa różne odruchy tej samej potrzeby: przestać być przezroczystą częścią Domu Światła i nadać sobie wyraźny kształt.


,,The Diving Pool ""w 1989/90 roku nominowana do Nagrody im. Akutagawy_